Sivrisinek

Sivrisinek, bir ilaçlama sorunundan önce bir su sorunudur. Uçan erişkinleri ne kadar düşürürseniz düşürün, bahçedeki bir kova, tıkalı bir oluk ya da unutulmuş bir saksı altlığı yeni nesli kısa sürede yerine koyar. Kan emen yalnızca dişilerdir; erkekler bitki özsuyuyla beslenir. Bu yüzden kalıcı bir azalma, ısırığın olduğu yerde değil, suyun durduğu yerde sağlanır.

Nasıl tanınır

Sivrisineği benzer boydaki diğer sineklerden ayıran şey, deriyi delip kan emmeye uyarlanmış uzun ve ince hortumudur. Yerleşim yerlerinde en çok iki grupla karşılaşılır.

Culex türleri, gösterişsiz gri-kahverengi görünümlü, bina çevresindeki durgun sularda üreyen sivrisineklerdir. Aedes albopictus — Asya kaplan sivrisineği — ise bakıldığında ayırt edilebilir: siyah zemin üzerinde beyaz ve gümüşi pul lekeleri taşır, sırt levhasının ortasında tek bir gümüş çizgi bulunur. ECDC’ye göre dişileri saldırgan biçimde, çoğunlukla gündüz ve tercihen açık havada ısırır; lastik, varil, yağmur suyu ızgara çukuru ve hayvan suluğu gibi yapay kaplarda ürer. Bu tür Avrupa’nın güney ve orta kesimlerinin büyük bölümüne yayılmıştır; hangi türün hangi bölgede bulunduğu yerel sürveyansın konusudur.

Sorun suda başlar

Şişe kapağı kadar su bile larva barındırmaya yeter. Su yüzeyine bırakılan yumurtalar birkaç gün içinde açılabilir. Aradaki fark budur: bir bahçenin sivrisinek üretimi haftalar değil, günler ölçeğinde yeniden kurulur.

Dünya Sağlık Örgütü’nün ev halkına önerisi açıktır — su tutabilen yapay ortamları ortadan kaldırın, su depolama kaplarını haftada bir kapatın, boşaltın ve temizleyin. Pratikte bu şu noktalar demektir:

• Saksı altlıkları, kovalar, leğenler, çöp kapakları, branda kıvrımları, atıl lastikler
• Kuş banyoları ve evcil hayvan su kapları — haftada bir değiştirin
• Çatı olukları ve yağmur suyu ızgaraları — tıkanmadan tutun
• Yağmur suyu varilleri ve depolar — kapaklı tutun veya ince telli sineklikle kapatın

Sağlık açısından ne anlama gelir

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre vektör kaynaklı hastalıklar tüm bulaşıcı hastalıkların yüzde 17’sinden fazlasını oluşturur ve yılda 700 binden fazla ölüme yol açar. Aedes türleri chikungunya, dang, lenfatik filaryaz, Rift Vadisi humması, sarıhumma ve Zika’yı; Culex türleri Japon ensefaliti, lenfatik filaryaz ve Batı Nil hummasını taşıyabilen gruplardır.

Bunların hangisinin görüldüğü bölgeye bağlıdır. Bir sivrisineğin bulunması, o hastalıkların orada bulunduğu anlamına gelmez. Isırık sonrası kaşıntı, şişlik ya da alerjik yakınmalar hekiminizin değerlendireceği konulardır.

Uygulama nasıl yapılır

İş, binanın ve çevresinin gezilmesiyle başlar. Su tutan her nokta çıkarılır: bodrum ve asansör kuyusu birikintileri, rögar ve ızgara çukurları, süs havuzları, çatı olukları, depo ve variller, peyzaj çukurları.

Boşaltılabilecek her yer boşaltılır. Boşaltılamayan durgun sularda larva mücadelesi yapılır; bu amaçla Bacillus thuringiensis israelensis (Bti) esaslı ürünler kullanılır. Erişkin uygulaması bunun tamamlayıcısıdır: dinlenme yüzeylerine kalıcı etkili yüzey uygulaması ve yoğunluğun yüksek olduğu açık alanlarda ULV sisleme. Sisleme o anda uçan sinekleri düşürür, sudaki larvaya işlemez — bu yüzden tek başına kullanılmaz. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerle çalışır, sonrasında üreme noktalarını izlemeye devam ederiz.

Siz ne yapabilirsiniz

Pencere ve kapılara sineklik takın; yırtıkları onarın. Dünya Sağlık Örgütü’nün kişisel korunma önerisi vücudu mümkün olduğunca örten giysi ve DEET, pikaridin veya IR3535 içeren kovucu ürünlerdir. Ürün etiketindeki kullanım talimatına uyun; çocuklarda kullanım için hekiminize danışın.

Site ve apartmanlarda tek bir dairenin çabası genellikle yetmez. Bahçe, ortak alan ve otopark tarafındaki su birikintileri kalırsa, kapalı tutulan bir daire bile aynı kaynağı paylaşmaya devam eder.