Hamamböceği ve Kalorifer Böceği

Türkçede ikisine de hamamböceği denir. Oysa mutfakta gördüğünüz küçük açık renkli böcekle banyoda ya da bodrumda gördüğünüz iri siyah böcek farklı hayvanlardır. Nerede yaşadıkları, ne kadar hızlı çoğaldıkları ve nasıl ele alındıkları birbirinden ayrıdır. Türü belirlemeden yapılan bir uygulama çoğu zaman sonuç vermez.

İki türü ayırt etmek

Kalorifer böceği (Blattella germanica) 13–16 milimetre boyundadır, açık kahverengiye çalar. Ayırt edici işareti ensesindeki iki koyu paralel çizgidir; başın arkasından kanatlara doğru uzanır. Yassı gövdesi çok dar aralıklara girmesini sağlar ve esas olarak geceleri dolaşır.

Şark hamamböceği (Blatta orientalis) çok daha iridir — yaklaşık 25 milimetre. Koyu kahverengiden siyaha yakın bir renktedir ve yağlı bir parlaklığı vardır. Dişisinde yalnızca körelmiş kanat pedleri bulunur, erkeğinde kanatlar karnın yaklaşık dörtte üçünü örter.

Çoğalma hızları da aynı değildir. Bir kalorifer böceği dişisi ömrü boyunca dört ila sekiz yumurta kapsülü taşır; her kapsülde 48’e kadar yumurta bulunabilir. Bu yüzden birkaç böceğin görüldüğü bir mutfak kısa sürede çok daha kalabalık hâle gelebilir.

Nerede saklanırlar

Kalorifer böceği sıcak ve nemli yarıkları seçer: mutfak dolaplarının arkası, tezgâh altı, buzdolabı ve bulaşık makinesi çevresi, boru geçişleri, banyo dolabı birleşim yerleri.

Şark hamamböceği ise karanlık, nemli ve serin yerleri tercih eder: lavabo ve çamaşır makinesi altları, nemli bodrumlar, giderler, kanalizasyon hatları ve döşeme altı boşlukları. Hava kurudukça nem aramak için içeri girer. Bu nedenle sorunun kaynağı çoğu zaman dairenin içi değil, gider ve bodrum tarafıdır. Bir apartmanda tek dairede uygulama yapmak da bu yüzden çoğu zaman yetersiz kalır; ortak alanların ve bodrumun birlikte ele alınması gerekir.

Sağlık açısından ne anlama gelir

Hamamböcekleri, gastroenterit (gıda zehirlenmesi, dizanteri, ishal) ile ilişkilendirilen bakteri ve virüsleri taşıyabilir. Ayrıca dışkıları ve döktükleri deri kabukları alerjen içerir; deri döküntüsü, gözlerde sulanma, hapşırma, burun tıkanıklığı ve astım belirtilerini tetikleyebilir. Evde astımı ya da alerjisi olan biri varsa bu konuyu hekimiyle konuşması gerekir.

Uygulama nasıl yapılır

İşe yapışkan tuzaklarla izleme koyarak başlarız. Tuzaklar hangi türün bulunduğunu, yoğunluğun hangi noktada toplandığını ve uygulamadan sonra sayının düşüp düşmediğini gösterir. Bu olmadan sorunun büyüklüğü tahmine kalır.

Aynı keşifte nemin nereden geldiğine ve böceklerin hangi delikten geçtiğine de bakarız. Sızdıran bir tesisat ya da kapatılmamış bir boru geçişi varken yapılan uygulama, kısa süre sonra aynı noktadan geri döner.

Uygulamanın esası her yüzeye sprey sıkmak değil, yem ve yarık uygulamasıdır. Kalorifer böceğinde jel yem, böceklerin gezindiği yarıklara ve dolap birleşim noktalarına nokta nokta konur. Şark hamamböceğinde ağırlık gider çevresine, bodruma ve duvar boşluklarına verilir; uygun yerlerde toz formülasyon ve yem istasyonu bunu tamamlar. Boru geçişleri, kapı çerçeveleri ve çatlaklar kapatılmadan hiçbir uygulamanın etkisi uzun sürmez.

Kullandığımız ürünler Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerdir. Geniş alana sisleme, ancak hedefe yönelik yöntemlerin karşılamadığı durumlar için düşünülür.

Siz ne yapabilirsiniz

• Açık gıdayı kapaklı kaplarda saklayın; tezgâhta kırıntı, yağ ve dökülmüş sıvı bırakmayın.
• Çöpü her akşam dışarı çıkarın, kovayı kapaklı tutun.
• Lavabo altındaki damlatan sifonu ve musluğu onartın, nemi kaynağında kesin.

Market spreyiyle gördüğünüz böceklerin üzerine sıkmak genellikle işi zorlaştırır: böcekler daha derindeki boşluklara çekilir ve sonrasında yeme gelmeleri güçleşir.