Fare ve Sıçan

Fare ve sıçan aynı başlık altında toplanır ama aynı hayvan değildir. Boyları, girdikleri açıklıklar, yuva kurma biçimleri ve bıraktıkları izler ayrılır. Bir binada hangisinin bulunduğunu bilmek, sorunun nasıl ele alınacağını doğrudan değiştirir. Ortak yanları şudur: ikisi de içeri girebildikleri için oradadır.

Fare mi, sıçan mı

Ev faresi küçüktür. Kuyruk dahil toplam uzunluğu 13–18 santimetre, ağırlığı yaklaşık 14 gramdır; rengi açık kahverengiden griye çalar. Kuyruğu gövdesine oranla uzundur.

Kahverengi sıçan iri ve gövdelidir; yetişkin ağırlığı 200–500 gram arasında değişir. Kuyruğu, baş ve gövdesinin toplamından kısadır — geriye doğru yatırıldığında ancak kafatasının ortasına ulaşır. Bu oran iyi bir ayırt edici özelliktir, çünkü genç bir sıçan boyuyla iri bir fareye benzeyebilir.

Nereden girer, nerede yuva yapar

Ev faresi 6 milimetrelik bir aralıktan geçebilir. Sıçan için kapı altında yaklaşık 13 milimetrelik bir boşluk yeterlidir; özellikle genç sıçanlar buradan rahatlıkla geçer. Bu yüzden 6 milimetreden büyük her açıklık kapatılması gereken açıklık sayılır.

Fare yuvasını binanın içinde, ısıya ve gıdaya yakın bir boşlukta kurar. Sıçan dışarıyı tercih eder: bina temeli boyunca, moloz ve odun yığınlarının altında yuva kazar, binaya oradan girip çıkar.

Bıraktığı izler

Hayvanı görmeden önce genellikle izlerini görürsünüz:

• Dışkı — özellikle gıda hazırlama ve depolama alanlarının yakınında
• Taze kemirme izleri; sıçanın diş izi yaklaşık 4 milimetredir ve fareninkinden belirgin biçimde büyüktür
• Toz üzerinde ayak izleri ve duvar dibindeki geçiş yolları
• Kapalı alanlarda hissedilen misk kokusu
• Bina çevresindeki yuva delikleri

Sağlık ve yapı açısından ne anlama gelir

Kemirgenler gıdayı hem tüketir hem kirletir. Ev faresiyle ilişkilendirilen hastalık etkenleri arasında leptospiroz, salmonella ve lenfositik koriyomenenjit sayılır. Sıçanlar için tifüs, leptospiroz, salmonella, E. coli ve campylobacter kaynaklı gıda enfeksiyonları ile fare ısırığı ateşi bildirilmiştir. Fare idrarı ev içi alerjenlerin önemli bir kaynağıdır; ABD Çevre Koruma Ajansı, fare ve hamamböceği gibi zararlıların astım belirtilerini ve alerjik tepkileri tetikleyebildiğini belirtir. Süregelen solunum ya da deri şikâyetlerinizi hekiminize danışın.

Yapıya verilen zarar çoğu zaman daha erken fark edilir. Sıçan kabloyu, ahşabı, plastiği ve bakır gibi yumuşak metalleri kemirir. Kemirilmiş bir elektrik kablosu gerçek bir risktir ve genellikle panonun ya da makinenin arkasında, kimsenin bakmadığı bir yerde durur.

Davranışı uygulamayı nasıl belirler

Ev faresi yuvasından nadiren 9 metreden fazla uzaklaşır. Bu, istasyon ve tuzakların nereye konacağını doğrudan belirler: aralıklar geniş tutulursa hayvan o hattı hiç görmez. Sıçan daha geniş bir alanda dolaşır ve dışarıda yuva kazdığı için düzen bina çevresini de kapsar.

Üreme hızı beklemeyi pahalıya çıkarır. Bir dişi ev faresi yılda beş ila on batın, her batında beş altı yavru verebilir; yavrular beş altı haftada üremeye başlar. Kahverengi sıçan yılda dört ila altı batın verir ve bir yılda yirmiden fazla yavruyu sütten kesebilir. Kullandığımız ürünler Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerdir.

Siz ne yapabilirsiniz

Kapatmada kullanılan malzeme belirleyicidir. Çelik yün, sac ve harç kalıcıdır; plastik ve ahşap kemirilerek geçilir, o yüzden geçici çözüm bile sayılmaz. Su kaçaklarını giderin, gıdayı kapaklı kaplarda saklayın, çöpü açıkta bırakmayın. Bina çevresindeki odun ve moloz yığınlarını kaldırın; sıçan için hazır bir yuva yeridir.

Zehirli yemi açıkta kullanmayın. Çocuklar ve evcil hayvanlar için risk oluşturur, ulaşamayacağınız bir boşlukta ölen kemirgen ise ayrı bir koku sorununa dönüşür.